Fotograferen in het RAW-bestandsformaat.

RAW
RAW
Waarom in RAW?

Ik krijg met enige regelmaat de volgende vraag via de social media kanalen waarop ik mijn foto’s post. Wat doe je met je foto’s waardoor ze zijn zoals ze zijn.

Natuurlijk zit achter die vraag meestal niet alleen een blijk van waardering voor mijn foto’s. Ook de vraag ‘hoe kan ik mijn eigen foto’s ook een eigen ‘touch’ meegeven?’ Die vraag wil ik graag beantwoorden voor een ieder die daar in geïnteresseerd is en meer wil weten over het nabewerken van foto’s. Want daar hebben we het over. Als je in het RAW-bestandsformaat fotografeert, moet je nabewerken. Je kunt het ook omdraaien. Als je achteraf de volledige controle over je foto wilt hebben om hem naar eigen believen en creativiteit te bewerken dan moet je in het RAW-bestandsformaat fotograferen. Het nabewerken, meestal edit genoemd, is eigenlijk in de plaats gekomen van de donkere kamer die we vroeger kenden. Een voor mij cruciale voorwaarde om te kunnen nabewerken is fotograferen in het RAW-bestandsformaat. Hieronder zal ik proberen duidelijk te maken waarom het fotograferen in RAW zo belangrijk is.  

RAW versus JPEG/jpg

In de digitale fotografie is fotograferen in het RAW formaat het beste wat je kunt doen als je alles uit je beeld wilt halen. Met RAW heb je razend veel flexibiliteit om jouw foto’s achteraf dát te kunnen meegeven wat je hebt gezien en ervaren op het moment dat je de foto maakte.

Als je er voor kiest om in RAW te fotograferen, zal je altijd aan nabewerking moeten doen.

Een RAW-file is niets meer of minder dan de onbewerkte informatie die van de sensor (zie foto) van je camera is uitgelezen. Je kunt een RAW-bestand vergelijken met het klassieke negatief waarmee je in de donkere kamer nog allerlei correcties op kon loslaten voordat je de definitieve foto in handen kreeg. Met RAW-bestanden moet je dus nog wel wat doen, anders dan JPEG/jpg die kant-en-klaar uit je camera rollen.

Een doorsnee camera sensor
Een doorsnee camera sensor
RAW-bestandsformaat
Analoge negatieffilm

Een jpg-bestand is universeel leesbaar voor vrijwel alle beeldprogramma’s die er bestaan. Bovendien is een jpg simpel te versturen via je telefoon of e-mail, omdat het weinig bestandsruimte inneemt. Lekker makkelijk dus. Bovendien kun je met een jpg toch ook alle kanten uit in beeldbewerkingsprogramma’s als Lightroom, Photoshop, Elements, Luminar etc. etc?

Ja, dat kan. Maar het uiteindelijke beeld is van minder hoge kwaliteit. Want een jpg is een eindresultaat, geen basis. En daar zit direct ook het grote nadeel van jpg ten opzichte van RAW. Een jpg-bestand is namelijk een verwerkt bestand en bovendien gecomprimeerd.

Alle informatie die de sensor waargenomen heeft (het raw-bestand) wordt door de camerasoftware gekoppeld aan de camera-instellingen en vervolgens als verwerkt bestand weggeschreven naar je geheugenkaartje: witbalans, belichting, verscherping, beeldeffecten, alle parameters die je ingesteld hebt op je camera worden losgelaten op het bestand en resulteren in de jpg zoals je die uiteindelijk te zien krijgt. Omdat deze bewerkingen in de camera meteen na de opname plaatsvinden kan achteraf geen andere keuze meer gemaakt worden. Ook omdat de kleurprecisie teruggebracht is naar 8 bits gaan kleine nuances in kleur en helderheid verloren, hierdoor is het bijvoorbeeld moeilijk of onmogelijk donkere of lichte details op de opname nog terug te halen met een beeldbewerkingsprogramma.

Nog even schematisch.

In het schema hieronder zie je nog een keer waarom veel fotografen prefereren om in het RAW-bestandsformaat te fotograferen. Zij investeren in grotere geheugenkaarten en krachtiger PC/Laptop om het uiterste uit hun foto te kunnen halen. Bij het RAW-bestandsformaat zijn alle tussenstappen in de camera dus weggelaten en krijg je een groot bestand met zoveel verborgen details die allemaal achteraf naar je hand te zetten zijn.

RAW-files zijn niet bedoeld als eindproduct maar om nabewerkt te worden.
Hoe kan je dan de perfecte kwaliteit met een RAW-bestand bereiken?

Om te beginnen is het voornaamste doel van een RAW-bestand om zoveel mogelijk details/informatie in de foto op te slaan. Onbewerkte RAW-foto’s zijn zacht, het ontbreekt aan kleurverzadiging en er is weinig contrast. Het voordeel van een RAW-bestand is dat je naderhand zaken als witbalans, belichting, verscherping en kleurverzadiging zeer precies kunt corrigeren.

Hoe dat in zijn werk gaat en wat de resultaten zijn, ga ik laten zien op mijn YouTube kanaal in de vorm van nederlandstalige instructievideo’s. De voorbeeld foto’s die ik daarbij gebruik zijn van eigen hand. Ik licht de mogelijkheden uit aan de hand van Adobe Lightroom, een van de populairste raw-beeldbewerkingsprogramma’s.

Ik heb evenveel plezier in het nabewerken van mijn RAW foto’s als het buiten in de natuur zijn en het maken van de foto’s. Ik hou ervan om mijn foto’s tot leven te zien komen in Lightroom en soms ook Photoshop. Het hadden ook heel andere programma’s kunnen zijn die vrijwel hetzelfde kunnen. Ik koos echter voor deze twee.

Voor mij draagt nabewerking evenveel bij aan mijn persoonlijke stijl als compositie.

Fotobewerkingssoftware lijkt voor velen in het begin erg ontmoedigend maar ik kan je uit eigen ervaring verzekeren dat, zoals bij alles, veel oefenen je vanzelf beter maakt.

Hoe weet ik welke RAW-aanduiding mijn camera-fabrikant gebruikt?

Bij de meeste camera’s waarmee RAW-bestanden kunnen worden opgeslagen wordt een programma meegeleverd waarmee deze bewerkt en omgezet kunnen worden.

  • Adobe Photoshop Lightroom is een programma wat fotoverzamelingen beheert, alle RAW files ondersteunt en bewerkt kunnen worden.
  • Apple heeft de fotobewerkingsprogramma’s Aperture en iPhoto, welke allebei RAW ondersteunen.
  • Bibble Labs levert onafhankelijk RAW-omzetters
  • Corel PaintShop Photo Pro is een fotobewerkingsprogramma. (Vanaf versie PHOTO X2 RAW-bestanden omzetten)
  • Corel AfterShot is een programma waarmee fotoverzamelingen beheerd en bewerkt kunnen worden. Gebaseerd op software van Bibble Labs
  • ACDSee is een programma voor het beheren, organiseren en bewerken van foto’s en ondersteunt RAW-formaten van de meeste camera’s, alsook Adobe’s DNG
  • Luminar van Skylum ondersteunt RAW-bestanden.
  • GIMP heeft plug-ins, zoals UFRaw, die RAW ondersteunen
  • Google Picasa is een programma om foto’s te bewerken en te delen. Picasa importeert automatisch foto’s uit digitale camera’s, ook in RAW-formaat
  • IrfanView heeft plug-ins die RAW ondersteunen
  • Silkypix kan verschillende RAW-bestanden omzetten
  • Raw Therapee, een freewareprogramma dat de meeste RAW-bestanden kan bewerken
  • Darktable, een vrije en opensource fotografie-applicatie en RAW-ontwikkelaar

Wil je nu aansluitend het resultaat van het fotograferen in het RAW-formaat zien?         

error: Content is protected !!